هدف پاکستان از میانجیگری میان ایران و آمریکا /تحلیل اندیشکده آمریکایی

 اندیشکده آمریکایی در گزارشی به میانجیگری پاکستان میان ایران و آمریکا اشاره و پرسشی را مطرح کرده که پاکستان در این دیپلماسی به دنبال چه چیزی است.

به گزارش ایسنا، اندیشکده آمریکایی «چتم هاوس» در مطلبی نوشته است: «در حالی‌که جهان منتظر توافق صلح بین ایالات متحده و ایران است و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از دور دوم مذاکرات احتمالی در اسلام‌آباد سخن می‌گوید، پاکستان همچنان به عنوان یک میانجی خستگی‌ناپذیر که ادعای بی‌طرفی و اعتماد به همه طرف‌ها را دارد، در مرکز توجه قرار دارد. برای کشوری که هنوز مشغول درگیری با همسایگان خود است و تا همین اواخر توسط ترامپ به عنوان یک بی‌ثبات‌کننده راهبردی تلقی می‌شد، ظهور پاکستان به عنوان یک صلح‌ساز چیزی جز یک بازآفرینی خیره‌کننده نیست.»

چتم‌ هاوس در این گزارش نوشت: «دستاوردهای اسلام‌آباد در برقراری آتش‌بس بین ایالات متحده و ایران و گرد هم آوردن دو طرف برای اولین تعامل مستقیم سطح بالا از سال ۱۹۷۹ را نباید دست کم گرفت. اما عملیات نظامی مداوم پاکستان علیه افغانستان، روابط تاریخی ناآرام آن با ایران و مفاد مبهم توافق‌نامه دفاعی مشترک آن با عربستان سعودی که هنوز تصویب نشده، بر اعتبار آن به عنوان یک صلح‌جو و میزبان بی‌طرف سایه افکنده است.»

این گزارش تاکید کرد: «ظهور برق‌آسای پاکستان به عنوان یک میانجی، ناشی از ترکیبی از ضرورت و محدودیت‌های ساختاری است. روابط شخصی قوی بین رئیس‌جمهور ترامپ و فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده قدرتمند ارتش پاکستان که کنترل شدیدی بر سیاست خارجی کشور خود دارد، نیز یک عامل حیاتی است.»

چتم هاوس در ادامه این گزارش به عوامل مختلفی اشاره کرده که نقش پاکستان را برای میانجیگری میان ایران و آمریکا پررنگ‌تر کرده است.

این اندیشکده آمریکایی استدلال کرد: «انگیزه‌های پاکستان برای ایفای نقش میانجی واضح بوده؛ این کشور به شدت به واردات انرژی وابسته است و بیش از ۸۵ درصد از نیازهای نفتی و تقریبا تمام گاز طبیعی مایع خود را از عربستان سعودی، قطر و کشورهای همسایه خلیج فارس تامین می‌کند. در نتیجه جنگ، دولت مجبور شد اقدامات سخت گسترده‌ای را اعمال کند، کارمندان دولتی را به چهار روز در هفته کاری ملزم و مدارس را برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی تعطیل کند. از آن زمان برخی محدودیت‌ها کاهش یافته است، اما نگرانی مداومی وجود دارد که اقتصاد تقریبا ورشکسته پاکستان بدون کمک‌های مالی بین‌المللی ممکن است با فروپاشی مواجه شود.»

این اندیشکده در ادامه افزود: «اما مسلما بزرگترین انگیزه برای نقش پاکستان به عنوان یک میانجی معتبر، از رابطه شخصی نزدیک بین رئیس‌جمهور ترامپ و فیلد مارشال منیر ناشی می‌شود. روابط نزدیک بین روسای‌جمهور ایالات متحده و رهبران نظامی پاکستان از دهه ۱۹۵۰ یک ویژگی ثابت بوده است. اما این آخرین ابراز گرمی روابط، پس از ستایش فراوان پاکستان از تلاش‌های رئیس‌جمهور ترامپ برای ظاهرا میانجیگری آتش‌بس بین هند و پاکستان در ماه مه ۲۰۲۵ رخ داد. همچنین، علاقه شدید منیر به تقویت همکاری‌ها بین پاکستان و ایالات متحده در بخش‌های مربوط به ارزهای دیجیتال، مواد معدنی حیاتی و مبارزه با تروریسم، گمانه‌زنی‌هایی را در مورد محاسبات فعلی پاکستان و سودی که ممکن است از نقش خود به عنوان صلح‌ساز انتظار داشته باشد، دامن زده است.»

چتم هاوس در پایان تاکید کرد: «اسلام‌آباد در پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، کاهش مشکلات انرژی و کاهش تنش‌ها در مرزهای خود ذینفع است. اما امیدها برای مزایای اقتصادی از دولت ترامپ ممکن است بی‌مورد باشد.»

گزارش چتم هاوس در حالی نوشته شده که تلاش‌های پاکستان برای برگزاری دور دیگری از مذاکرات ادامه داشته اما ایران به دلیل بدعهدی‌های واشنگتن در پایبندی به شروط آتش‌بس، از جمله تداوم محاصره بنادر ایران هنوز مشارکت در این مذاکرات را اعلام نکرده است.

مذاکرات برای دستیابی به یک توافق پس از اعلام‌آتش بس میان ایران و آمریکا در ۲۳ فروردین در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان برگزار شد. اگرچه دو طرف به‌رغم تفاهمی که بر سر طیفی از موضوعات داشتند، به دلیل فاصله در دیدگاهشان بر سر ۲ الی ۳ موضوع مهم به توافقی دست نیافتند.